Zmiana czasu a praca w nocy – czy dodatkowa godzina to nadgodziny?

Jeżeli pracujesz na nocnej zmianie podczas jesiennego cofnięcia zegarów, możesz spędzić w pracy o godzinę dłużej. Nie oznacza to jednak automatycznie nadgodziny. Decydują Twój harmonogram i rzeczywisty czas pracy. Jeśli grafik nie uwzględnia zmiany czasu i zamiast zaplanowanych 8 godzin przepracujesz 9, dodatkowa godzina będzie co do zasady pracą nadliczbową. Powinna zostać ujęta w ewidencji i odpowiednio zrekompensowana.

 

Kiedy zmieniamy czas na zimowy w 2026 roku

W 2026 r. zmiana czasu z letniego na zimowy nastąpi w nocy z soboty 24 października na niedzielę 25 października. O godz. 3:00 zegary zostaną cofnięte na godz. 2:00. W efekcie godzina między 2:00 a 3:00 wystąpi dwukrotnie.

Dla osoby pracującej tej nocy istotny jest nie sam zapis na zegarze, lecz faktyczny czas pozostawania w dyspozycji pracodawcy. Zmiana opisana w grafiku jako 22:00-6:00 może więc trwać nie 8, ale 9 godzin.

 

Czy dodatkowa godzina podczas zmiany czasu jest nadgodziną?

Nie w każdym przypadku. Zgodnie z art. 151 Kodeksu pracy pracą nadliczbową jest praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy albo ponad przedłużony dobowy wymiar wynikający z jego systemu i rozkładu czasu pracy. Dlatego trzeba porównać grafik z liczbą godzin faktycznie przepracowanych.

 

Przykład 1. Masz zaplanowaną nocną zmianę, która zwykle trwa 8 godzin. Pracodawca nie skrócił jej w związku z cofnięciem zegara. Faktycznie pracujesz 9 godzin. Ta dodatkowa godzina stanowi co do zasady nadgodzinę wynikającą z przekroczenia dobowego wymiaru czasu pracy.

 

Przykład 2. Pracodawca uwzględnił zmianę czasu przy układaniu harmonogramu i zaplanował pracę na 7 godzin według wskazań zegara. Po cofnięciu zegara faktyczny czas pracy wynosi 8 godzin. W takim wariancie dodatkowa godzina nie powstaje.

Takie rozróżnienie przyjmuje również Państwowa Inspekcja Pracy. Sam fakt pracy w noc zmiany czasu nie tworzy więc roszczenia o nadgodzinę. Kluczowe są rzeczywisty czas pracy, system czasu pracy i obowiązujący Cię harmonogram.

 

Ile należy Ci się za dodatkową godzinę pracy

 

Normalne wynagrodzenie

Za każdą faktycznie przepracowaną godzinę należy Ci się normalne wynagrodzenie. Jeżeli z powodu cofnięcia zegara pracujesz godzinę dłużej, pracodawca nie może pominąć tej godziny tylko dlatego, że w przedziale od 2:00 do 3:00 zegar wskazał tę samą godzinę dwukrotnie.

 

Dodatek za nadgodzinę albo czas wolny

Jeżeli dodatkowa godzina jest pracą nadliczbową, oprócz normalnego wynagrodzenia przysługuje rekompensata. Nadgodzina przypadająca w nocy jest objęta dodatkiem w wysokości 100% wynagrodzenia. Zamiast dodatku pracodawca może udzielić czasu wolnego na zasadach określonych w art. 151² Kodeksu pracy.

Nie należy upraszczać tego do stwierdzenia, że zawsze otrzymasz „podwójną stawkę”. Sposób rozliczenia może zależeć m.in. od udzielenia czasu wolnego, a podstawy poszczególnych składników wynagrodzenia liczy się według odrębnych zasad.

 

Dodatek za pracę w porze nocnej

Niezależnie od rekompensaty za nadgodzinę przysługuje dodatek za pracę w porze nocnej. Za każdą godzinę faktycznej pracy w porze nocnej ustalonej u pracodawcy wynosi on 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia.

Minimalne wynagrodzenie w 2026 r. wynosi 4 806 zł brutto. W październiku 2026 r., przy nominalnym wymiarze 176 godzin, dodatek nocny wynosi 5,46 zł brutto za godzinę (4 806 zł ÷ 176 godzin × 20%). Jeżeli dodatkowa godzina między 2:00 a 3:00 została przepracowana, również powinna zostać uwzględniona przy naliczaniu tego dodatku.

 

Czy pracodawca może wcześniej skrócić nocną zmianę

Tak. Pracodawca może ułożyć harmonogram tak, aby mimo cofnięcia zegara faktyczny czas pracy odpowiadał planowanemu wymiarowi. Przykładowo zmiana może zostać zaplanowana na 7 godzin według wskazań zegara, co po jego cofnięciu da 8 godzin rzeczywistej pracy.

Harmonogram powinien jednak jednoznacznie określać godziny pracy i zostać przekazany zgodnie z zasadami obowiązującymi u pracodawcy. Nie można już po przepracowaniu dodatkowej godziny pominąć jej w ewidencji i twierdzić, że zmiana miała być krótsza.

 

Co możesz zrobić, jeśli dodatkowa godzina nie została rozliczona

Najpierw sprawdź dokumenty, które pokażą, ile godzin zaplanowano i ile rzeczywiście przepracowałeś:

  • harmonogram lub grafik na noc z 24 na 25 października 2026 r.;
  • ewidencję czasu pracy, dane z systemu wejść i wyjść albo inne potwierdzenie obecności;
  • pasek wynagrodzenia i informację o udzielonym czasie wolnym.

Następnie zwróć się do pracodawcy o wyjaśnienie sposobu rozliczenia. Warto zrobić to pisemnie i zachować kopię wiadomości. Jeżeli wyjaśnienia nie odpowiadają dokumentom, możesz skorzystać z porady prawnej albo zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy.

Jeżeli pracujesz także w święta, sprawdź, kiedy przysługuje Ci dzień wolny, a kiedy dodatek do wynagrodzenia.

 

Podsumowanie

Sama zmiana czasu nie oznacza automatycznie powstania nadgodziny – decydują rzeczywisty czas pracy, obowiązujący Cię system oraz harmonogram. Jeżeli jednak faktycznie pracujesz godzinę dłużej, pracodawca powinien ją ująć w ewidencji i rozliczyć, uwzględniając normalne wynagrodzenie, rekompensatę za nadgodzinę oraz dodatek nocny.

Jeżeli pracodawca nie rozliczył przepracowanych nadgodzin albo masz wątpliwości dotyczące wynagrodzenia, kancelaria może przeanalizować grafik, ewidencję czasu pracy i listę płac. Skontaktuj się z kancelarią, aby ustalić możliwe dalsze działania.

 

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

 

Czy podczas zmiany czasu muszę pracować godzinę dłużej?

To zależy od harmonogramu. Jeżeli pracodawca nie skróci nocnej zmiany, cofnięcie zegara może sprawić, że faktycznie przepracujesz godzinę więcej.

 

Czy dodatkowa godzina podczas zmiany czasu zawsze jest nadgodziną?

Nie. Jeżeli harmonogram został odpowiednio skrócony i faktyczny czas pracy nie przekracza obowiązującego wymiaru, nadgodzina nie powstaje.

Czy za pracę podczas zmiany czasu należy się dodatek 100%?

Dodatek 100% przysługuje, jeżeli dodatkowa godzina jest nadgodziną przypadającą w nocy. Zamiast dodatku możliwe jest udzielenie czasu wolnego na zasadach z Kodeksu pracy.

 

Czy za dodatkową godzinę dostanę również dodatek nocny?

Tak, jeżeli w tej godzinie faktycznie pracujesz w porze nocnej ustalonej u pracodawcy. Dodatek nocny jest odrębnym składnikiem od rekompensaty za nadgodziny.

 

Czy pracodawca może skrócić zmianę o godzinę?

Tak. Może z góry zaplanować krótszą zmianę, aby po cofnięciu zegara rzeczywisty czas pracy odpowiadał zwykłemu wymiarowi.



Weronika Hajdukiewicz-Skrocka
Przewijanie do góry